Brüksel'in Temiz Araçlar Yönergesi (CVD), kamu filoları için asgari ulusal satın alma hedeflerini belirliyor — ve Almanya ile Avusturya bunları karşılamak için çok farklı yollar izledi. Hafif araçlar için AB, 2026–2030 dönemi için “temiz araçlar”ın asgari payını %38,5 olarak belirliyor; ağır araçlar için ise yeni çekicilerde %15 ve otobüslerde %65 (otobüs hedeflerinin en az yarısının sıfır emisyonlu otobüslerle karşılanması şartıyla) zorunlu kılınıyor. Bunlar Üye Devlet düzeyinde bağlayıcı olmakla birlikte, ihalelerin ve bölgesel paylaşımların nasıl yapılacağı konusunda ulusal esneklik tanıyor.
Almanya: hukuken daha sıkı, siyasi açıdan karışık
Almanya, CVD'yi Saubere‑Fahrzeuge‑Beschaffungs‑Gesetz (SaubFahrzeugBeschG) ile ulusal yasaya aktardı. Yasa, AB referans dönemlerini (2 Ağu 2021–31 Ara 2025 ve 1 Oca 2026–31 Ara 2030) kanunlaştırıyor ve federal, Länder ve sektör ihalelerini kapsayacak şekilde kotaları uyguluyor. Federal idarenin ikinci referans dönemi (2026–2030) için kendi temiz araç asgari hedefi daha yüksek olup %42,5 olarak belirlendi. Yasanın ilk değişikliği 28 Mayıs 2024'te yürürlüğe girdi ve ayrıca 29 Mayıs 2024'ten itibaren yeni sözleşmelerde fosil türevli sentetik parafinik yakıtların kullanımını kısıtlıyor.
Ancak resmi hedef kuralları ile gerçek dünya satın almaları aynı şey değil. Deutsche Umwelthilfe'nin 20. “Dienstwagen‑Check”i — Ocak–Haziran 2026 arasında yapılan ve 1 Eylül 2026'da yayımlanan bakanlıkların resmi araçlarına yönelik denetim — 249 bakanlık aracından yalnızca 90'ının (%36) batarya‑elektrikli olduğunu, takılabilir hibritlerin %42'yi oluşturduğunu ve saf benzin/dizel araçların yaygınlığının devam ettiğini ortaya koydu. DUH, bunun hükümetin iklim sinyalizasyonu açısından geriye bir adım olduğunu uyarısı yaparak, birçok yeni edinilen bakanlık aracının verimli BEV'ler yerine takılabilir hibritler olduğunu vurguladı.
Avusturya: naBe saf‑EV satın alımını yerelde zorluyor
Avusturya, Sürdürülebilir Kamu Satın Alımları Ulusal Eylem Planı (naBe) ile kamu alıcılarını daha erken ve daha ileri gitmeye teşvik ediyor. naBe'nin araç kriterleri açıkça belirtiyor: “2022'den itibaren tüm yeni araçlar [saf elektrikli araç] olmalıdır,” operasyonel menzil, şarj erişimi veya gereken araç boyutu için dar kapsamlı istisnalar tanınmak kaydıyla. naBe yol göstericidir ve federal ile belediye satın alma kuralları aracılığıyla uygulanır, ancak halihazırda görünür belediye projelerini destekliyor.
Yerel örnekler naBe'nin pratikte nasıl çalışabileceğini gösteriyor: Klagenfurt kentinin CEMOBIL ve E‑Log projeleri 69 elektrikli araç (35 binek araç, 2 ticari araç, 10 mikro araç, 10 pedelec, 10 scooter, 1 e‑otobüs ve 1 güneş enerjili tekne) tedarik ederken, ayrıca 50 halka açık şarj cihazı ve iki hızlı şarj cihazı kurulumu; bu, araç ve altyapıyı eşleştiren uygulanmış bir satın alma stratejisini gösteriyor. Klagenfurt, e‑filonun günlük hizmette kalmaya devam ettiğini ve %100 yeşil elektrik ile beslendiğini bildiriyor.
Piyasaya etkisi ne olacak
Kısa vadede, araç üreticileri ve filo yöneticileri, Almanca konuşulan pazar içinde farklı talep sinyalleriyle karşılaşacak: Almanya'nın yasası zorunlu kotaları yükseltiyor (ve federal %42,5 tabanını 2026–2030 için belirliyor), fakat sivil toplum tarafından yapılan izlemeye göre — özellikle bakanlık düzeyinde ve bazı Länder düzeylerinde — satın alma uygulamaları henüz yasal iddiaya erişemedi. Avusturya'nın naBe'si ise kriterleri tamamen benimseyen belediyeler için saf BEV'ler ve şarj altyapısı için net yerel talep yaratıyor. Net etki: Avusturya'da belediye ve bölgesel düzeyde daha güçlü ve daha erken BEV ile şarj donanımı talebi; Almanya'da ise hukuken sağlam ama uygulamada düzensiz bir talep çekişi olacak ve bu durum, federal satın alma süreçleriyle çalışabilen ve karmaşık kurumsal sahalara şarj altyapısı entegre edebilen tedarikçileri öne çıkaracak.
Kaynaklar: European Commission, Bundesministerium für Verkehr, Deutsche Umwelthilfe, naBe (Austrian naBe platform), Austrian Federal Ministry (BMLUK)
